2009: Camino Primitivo

Nou, van slapen kwam niet zoveel. De hele nacht was er een gigantisch kabaal in de bar, zodat van de weeromstuit de koeien ook begonnen te loeien. Om half zes vertrok de eerste pelgrim al. Dan ben je vanzelfsprekend zelf ook wakker en van schrik vertrok ik toen ook maar vroeg: om kwart voor zeven! Omdat de bar de hele nacht open was geweest, kon ik daar ook al vroeg een ontbijt scoren, terwijl de laatste dronkelap nog stond uit te huilen bij de kroegbaas. De hele vloer lag bezaaid met glas en bier, maar de ochtendkoffie smaakte perfect. Ik ging op pad in het stikkedonker, je kon geen hand voor ogen zien. De eerste kilometers gingen over een holle weg, dus ik moest met mijn stok in het donker voelen waar het pad liep.
Na een uur werd het licht en zag ik een fantastische zonsopgang.
De eerste bar voor de koffie kwam na 6 km, daarna ging het over heidevelden, heuvel op en heuvel af, maar 15 km geen enkele gelegenheid voor koffie of iets anders. In Cee ben ik langs de gewone weg gaan lopen, langs het hotel waar Gery en Marnix sinds twee dagen verblijven.
Gegeten heb ik in een bar langs de weg en daarna liep de route steeds langs de kust met uitzicht op de zee en mooie strandjes. Al snel zie je dan Cabo Fisterra, het doel van vandaag en het doel van de reis. Dat motiveert je om te lopen enerzijds, want je ziet het doel. Maar……… Je weet ook dat het bijna afgelopen is en dat dit de laatste meters zijn en dat motiveert je dan eigenlijk weer niet om door te lopen, maar om lijn te trekken en uit te stellen. Het is duidelijk een heel dubbel gevoel.
Vlak voor Fisterra gaat de route over het strand. In de albergue van Fisterra heb ik mijn certificaat afgehaald voor de Camino Santiago–Cabo Fisterra. Toen was er alleen nog het allerlaatste stukje: de weg omhoog van Fisterra naar Cabo Fisterra, een wandeling van nog ongeveer 3 km. Vooral op dat stuk gaan je gedachten terug naar wat je nu allemaal in de afgelopen maanden gelopen en beleefd hebt vanaf Limoges.
Gery en Marnix stonden al op de uitkijk. Bij een standbeeld van een pelgrim kom je door de bocht en dan zie je de vuurtoren heel dichtbij ineens.

Na een toch weer emotionele begroeting heb ik eerst een foto laten maken bij kilometerpaal 0,00 en daarna was er weer het symbool van het afleggen van je oude leven en het begin van je nieuwe leven: het verbranden van je kleren.

’s Avonds hebben we met zijn drieen (en uiteraard veel andere pelgrims) op de kaap naar de zonsondergang gekeken en de zon letterlijk in zee zien zakken. Een indrukwekkend gezicht en dan te weten dat eeuwen geleden mensen hier al naar toe kwamen om de zon onder te zien gaan en dan dachten dat de zon naar de onderwereld ging.

Een mooie wandeling is voltooid.

Na het ontbijt in het hotel zijn we om acht uur vertrokken bij schitterend mooi weer. Dat is bijzonder, want in Galicië regent het heel erg vaak. De weergoden zijn dus met ons. Pauline en ik lopen ook vandaag weer samen en Pauline leert mij Zuid-Afrikaanse woorden als: een petroljochie voor een pompbediende, een vuurstokkie voor een lucifer en een webbladzijde in plaats van een website. Dus jullie zien: het is niet alleen lopen, maar ook nog intellectueel bezig zijn. Omdat het zulk mooi weer is, lopen we door schitterend Gallicisch landschap: heel groen, veel afwisseling tussen bossen, weilanden, landbouwgrond en hei.
Naast de afwisseling in landschap is er ook heel veel afwisseling in pelgrims, want het is weer heel erg druk. We lopen vandaag naar Olveiroa, waar de herberg in een boerderij gevestigd is. Bij aankomst blijken er nog maar twee bedden te zijn in een ruimte die in de paardenstal is gemaakt en daar ruikt het dan ook naar. Maar we zijn al blij dat we een bed hebben, want na ons worden er kartonnen dozen uitgevouwen en op de betonnen vloer van de paardenboxen gelegd en daar komen dan de opblaasmatrasjes te liggen.
We eten in de bar, die in de boerderij is gekomen. Die is nieuw, althans drie jaar geleden was hij er nog niet, toen zaten we met zijn allen om de tafel bij een grote pan soep.
Vroeg naar bed, want morgen wacht ons een lange laatste dag.

Gery en Marnix hebben me vanmorgen weer naar het plein voor de kathedraal gebracht en voor de laatste paar dagen ben ik nog even op pad.

Toen ik het plein afliep, was er een andere pelgrim die vroeg of ze een stukje met me mee mocht lopen om de stad uit te komen. Zij vroeg dat in het Engels, maar al gauw bleek dat ze Zuid-Afrikaanse is met Nederlandse wortels. Ze woont al vijftig jaar in de omgeving van Kaapstad en haar moeder komt zelfs uit Barendrecht. De verrassing werd nog groter toen ik haar naam hoorde: Ze heet namelijk Pauline van de Vijver! Dus Pauline, je bent de enige niet met die naam, blijkt nu.
We hebben de hele dag samen gelopen. De route ging door de bossen die drie jaar gelden net verbrand waren. Je ziet er nu nauwelijks meer iets van. Zo af en toe staat er nog een zwartgeblakerde boomstam tussen de varens, maar verder is alles weer helemaal dichtgegroeid. Overigens wordt de route naar Finisterra steeds populairder kennelijk, want het is ontzettend druk. Veel drukker dan drie jaar geleden. Zo druk, dat de albergue van Negreira stampvol was. Zo vol dat buiten slapen ook niet meer mogelijk was. Daarom besloten we in Negreira in een hotel te gaan slapen. Gegeten hebben we in een bar 100 meter verderop. En zo hebben we nu de situatie dat twee degelijk getrouwde mensen, de een eenenveertig jaar getrouwd, de ander zevenenveertig jaar getrouwd, samen op een hotelkamer slapen en dat nog op de website zetten ook.

Om acht uur het ontbijt gescoord en daarna op pad voor de laatste kilometers naar Santiago de Compostela. Het is de derde keer dat ik dit laatste stukje loop en het blijft een belevenis.
Stipt op de afgesproken tijd liep ik na een korte wandeling van 5 km het plein van de kathedraal op en, ook al is het nu al de derde keer, de aankomst was ook nu weer emotioneel. Gery en Marnix stonden dit keer op de goede plek en ik heb er nog even over gedacht om zelf nu aan de zijkant ‘op te komen’ en dan een sms-je te sturen naar hen, maar dat doe je natuurlijk toch niet, want de aankomst hoort echt op het plein zelf te gebeuren.

Na de begroeting was de eerste gang natuurlijk naar het pelgrimsbureau om mijn derde compostela te halen. Ook nu weer was het erg druk met pelgrims en was het geduld en wachten geblazen. De allerlaatste beproeving voor de pelgrim.
De volgende rit was naar het postkantoor om daar alle kaarten in ontvangst te nemen. Cees en Corrie, Jan en Marja, Jan en Olga, Rina en Andries, Arij en Ellen, en natuurlijk Peter uit Veere, heel hartelijk bedankt voor de kaarten en mooie woorden daarbij.
Toen zijn we met zijn drieën lekker gaan eten en toen op naar het station om mijn treinkaartje te kopen. Maandagochtend om kwart over negen vertrek ik en dinsdagmiddag om ongeveer half één ben ik in Amsterdam.
Dan is het dus echt allemaal voorbij, maar nu ga ik nog even drie dagen genieten en een eindje wandelen: op naar Cabo Fisterra!!

Vanmorgen was ik de laatste van de elf die vertrok. In het begin liep ik door eucalyptusbossen. Gaandeweg werd het steeds drukker met pelgrims die Santiago roken en schoolklassen die liepen te zingen.
Het weer is schitterend, niet te warm en niet te koud, zon overal.
Vanmiddag kwam ik een groep Noorse bejaarden tegen, die een week lang naar Santiago liepen.
Om één uur was ik alweer op de plaats van bestemming voor vandaag: de Monte de Gozo oftewel Berg der Vreugde. Op de helling staat een kamp, dat gebouwd is voor het bezoek van de paus een paar jaar geleden en in de barakken kunnen driehonbderd pelgrims slapen. Er is ook een grote barak, die ‘hotel’ heet en daarin heb ik mijn intrek genomen.
Om half acht ben ik naar de mis gegaan in de kapel van San Marco, die geleid werd door een Spaanse en Italiaanse priester. Het hele koor bestond uit zegge en schrijve één mevrouw, die misschien niet zo mooi zong, maar wel vol overgave en daar gaat het tenslotte om.
Eten heb ik dit keer gedaan in een zelfbedieningsrestaurant en nu ga ik vroeg naar bed. Marnix en Gery zijn intussen in Santiago aangekomen, dus alles is klaar voor de aankomst. Ik heb hen gezegd dat ik hen morgenochtend om tien uur verwacht midden op het plein voor de kathedraal, op de gedenksteen. Nu moet ik wel zorgen dat ik er dan op tijd ben, anders hoor ik dat nog jaren!

Vanmorgen om half zes vertrok de eerste pelgrim al. Ik hoefde maar een kort stuk, dus wilde wat langer slapen, maar vergeet het maar met dat vroege volkje. Dus toen ben ik ook maar op stap gegaan toch.
Vanmorgen liep ik een stuk met twee Fransen uit Parijs. Dat wil zeggen: ze vertelden er meteen bij dat ze van origine uit de Vendee en de Elzas kwamen. Toen ik zei, dat het mij opviel dat Parijzenaars altijd meteen vertellen waar ze origineel vandaan komen en dan gaat het soms over grootouders of overgrootouders, zeiden ze: “Ja, we bedoelen dat we eigenlijk ook boeren zijn”. Wat ik het meest grappige vond, was dat ze binnen tien minuten gingen vertellen dat ze afgelopen zondag zo heerlijk hadden gegeten en dat de koffie zo lekker was daarna en vervolgens uitgebreid gingen vertellen wat ze allemaal wel niet gegeten hadden. Het zit gewoon in de genen bij Fransen: eten en praten over eten. Leuk is dat, bij ons is hooguit de koffie nogal eens onderwerp van een praatje.
Verder is het duidelijk dat ik weer op de Camino Frances ben. Het is heel druk, maar heeft toch ook zijn eigen charme. Er loopt bijvoorbeeld een hele schoolklas uit België en die lopen me een partij te geinen en te klieren, ik ben blij dat ik hun begeleider niet ben. Maar ook lopen ze met zijn allen te zingen dat het een lieve lust is. Er is mij verteld dat hier in Spanje sommige scholen, die bekend staan als heel goed en waar je dus graag heen wilt, eisen dat bij de inschrijvingspapieren een bewijs zit dat je naar Santiago gelopen bent. Daarom lopen er ook zoveel de laatste 100 km. Hele busladingen schoolkinderen worden dan gedropt, dus helemaal vrijwillig lopen ze niet.
Naast die schoolklassen zijn er bejaarden, die elke 5 km in een bus stappen, waar ze eten krijgen en verzorgd worden. Tussen de middag ontmoette ik tien Belgen die hier met drie vrouwelijke verzorgsters zijn. Dus hier valt genoeg te beleven. Zo heeft elke camino zijn eigen charme: de Camino del Norte en de Camino Primitivo de schitterende natuur en de rust, de Camino Frances de levendigheid en de ontmoetingen.
Ik zit hier nu in een hospedaja in Brea. Brea bestaat uit een hotel met bar, een soort fabriekje van tuinmeubelen, een silo voor mais en een ruïne. Dat is het, het ligt vlak bij O Pino. Ik was hier al om twaalf uur en heb hier ook gegeten, maar dat was niet veel bijzonders. Maar goed, de rest van de dag heb je niet veel te bekijken, maar lekker met een pilsje op het terras van het hotel is ook goed vol te houden, hoor! En tegen de avond stroomde het weer helemaal vol met pelgrims, meest Duitsers.
O ja, de monnik in het klooster van Sobrado, die me een stempel moest geven, keek maar zorgelijk naar die pensions en hostals. Hij vond dat er in de herbergen geslapen moest worden. Hij schijnt echter bij iedereen commentaar te leveren. Arno, de Nederlandse fietser op zijn tweedehands fiets, kreeg te horen dat hij per dag veel te korte stukjes fietst. Kun je nagaan, hij komt uit Tours en doet dus veel meer dan de voorgeschreven 100 km, maar ja, volgens de monnik was het nog te weinig. Hoeveel meter van de camino zou hij zelf gelopen hebben?
Morgen heb ik ook een makkie, want ik stop ongeveer 7 km voor Santiago, anders ben ik er eerder dan Gery en Marnix.

Ja, en dan zijn de laatste momenten alweer aangebroken. Morgenochtend stappen Marnix en ik op het vliegtuig naar Santiago de Compostela. Woensdagochtend hopen we dan dit keer aan de goede kant van de kathedraal te staan om Theo te verwelkomen.
Die loopt dan nog drie dagen door naar Finisterra en Marnix en ik gaan ons ondertussen vermaken met geocashing. Als je niet weet wat dat is, moet je maar even googlen: in het kort komt het erop neer dat je met behulp van opgegeven coördinaten en andere aanwijzingen met je GSM dingen op moet zoeken, die anderen daar verstopt hebben. Dan zorgen we verder weer op tijd in Finisterra te zijn en ja, dan is het weer afgelopen voorlopig. Wij gaan maandag dan weer met het vliegtuig retour en Theo volgt per trein.
Iedereen heel hartelijk bedankt voor het lezen en het reageren. Het was erg leuk om te merken dat jullie meeleefden. Peter uit Veere, we kennen je niet, maar we zullen je regelmatige commentaar missen en wensen je het allerbeste! Hopelijk tot een volgende keer!
Dat geldt uiteraard voor jullie allen: tot een volgende keer! Maar eerlijk gezegd: ik ben blij dat het er nu bijna opzit en wat mij betreft mag die volgende keer wel weer even duren.
Uiteraard gaan we proberen vanuit Santiago nog een vervolg op de website te zetten, maar voor nu:
Bedankt en tot ziens!

Ja, de dagen verlopen dan misschien rustig, maar met de nachten is het iets anders. Het was namelijk gisteren feest in Sobrado. Nu was de mevrouw van het hotel zo vriendelijk om me een kamer aan de achterkant te geven vanwege het feest, zodat ik minder last van de herrie zou hebben. Ik denk nog: “Een feest, nou ja, misschien gaan ze dan wel tot één uur ’s nachts door, of in het ergste geval tot twee uur, dan zullen ze wel uitgefeest zijn”. Dit bleek een absoluut foute gedachte te zijn. Om te beginnen was het gisteravond gewoon rustig, aangezien het feest pas om twaalf uur middernacht begon. Toen barstte het echter in alle hevigheid los: een grote band op het toneel en een grote dansende menigte om het toneel heen. En een herrie, dat was geen herrie meer, dat was verschrikkelijk. Om half twee vannacht mocht ik bovendien getuige zijn van een groot vuurwerk, dus om kort te gaan: ik heb vannacht echt geen oog dicht gedaan. Mijn bewondering voor de band is groot: vanmorgen om half negen stonden ze namelijk nog op het podium te zingen en muziek te maken. Een gedeelte van de menigte was toen wel half dood en de serveerster die mij mijn ontbijt bracht, liep gewoon te slaapwandelen. Zelden heb ik zoveel mensen zo uitbundig feest zien vieren. Leuk om te zien, wij Nederlanders zijn zoiets niet echt gewend, wij zijn niet zulke feestbeesten over het algemeen. En een nachtje niet slapen is nou ook niet het allerergste.
Maar enfin, na het ontbijt op pad en het was weer poncho aan, poncho uit. Boven wist iemand wat ik aan het doen was, want zodra ik de poncho aan had, werd het droog en zodra ik de poncho uitdeed, ging het regenen. Als het niet regende, was het mistig en grijs. Ik liep alleen, maar ik zie nu altijd voor of achter me andere pelgrims lopen. Om half vier was ik in Arzua en ik zit hier nu in een privé albergue, dus niet van de gemeente of staat en het verschil is wel goed te merken: het is superschoon en netjes hier. Zojuist is er een Nederlander op de fiets aangekomen. Die vertelde dat hij uit Tours vertrokken is op een….. tweedehands fiets, die hij gekocht heeft voor € 50. Hij heeft geen enkele maal pech gehad en omdat hij toch iets aan onderhoud wilde doen, heeft hij maar een keer de ketting laten smeren, maar in principe was dat eigenlijk niet eens nodig. Als hij Santiago haalt, laat hij de fiets daar gewoon weer achter, want naar huis sturen is duurder dan de hele fiets gekost heeft.
Verder is de albergue vol. Er zijn veel Duitse pelgrims. Die hebben allemaal dezelfde gids als ik, want de mijne is ook een Duitse gids. Als ik die dus tevoorschijn haal, beginnen ze meteen Duits tegen me te praten, dat is wel grappig. Ik heb het echt nog steeds naar mijn zin zo. Maar ja, het einde nadert….